عیدی و پاداش پایان سال، یکی از مهم ترین حقوق قانونی و مزایای مزدی کارگران و مشمولان قانون کار محسوب میشود که هر ساله با توجه به حداقل دستمزد مصوب، دستخوش تغییر می گردد. از آنجا که مبنای محاسبه عیدی، مزد روزانه تعیین شده توسط شورای عالی کار است، با افزایش حداقل حقوق سالانه، مبلغ عیدی نیز به صورت مستقیم افزایش می یابد.
در سال ۱۴۰۴، با رشد حداقل دستمزد، میزان عیدی کارگران نسبت به سال گذشته افزایش یافته و حداقل عیدی حدود ۲۰ میلیون تومان و حداکثر آن نزدیک به ۳۱ میلیون تومان تعیین شده است. آگاهی از مبلغ دقیق عیدی، نحوه محاسبه آن، شرایط پرداخت برای کارگران با سابقه کار کمتر از یک سال و همچنین میزان مالیات عیدی ۱۴۰۴، از مهم ترین دغدغههای کارگران و کارفرمایان در روزهای پایانی سال به شمار می رود.
در این مقاله، به صورت کامل و شفاف به بررسی حداقل و حداکثر عیدی سال ۱۴۰۴، فرمول محاسبه عیدی طبق قانون کار، مثالهای عددی کاربردی، نحوه محاسبه عیدی برای کارکرد ناقص و جزئیات مربوط به معافیت و مالیات عیدی می پردازیم تا پاسخ تمامی سوالات متداول شما در این زمینه داده شود.
عیدی سال ۱۴۰۴ چگونه محاسبه می شود؟
مبنای تعیین عیدی پایان سال برای کارگران، صرفاً مزد پایه مصوب قانون کار است و هیچ یک از مزایای جانبی مانند اضافه کاری، حق اولاد، حق مسکن یا بن کارگری در این محاسبه لحاظ نمی شود. طبق آخرین مصوبه شورای عالی کار، حداقل مزد روزانه در سال ۱۴۰۴ مبلغ ۳,۴۶۳,۶۵۶ ریال و حداقل حقوق ماهانه برابر با ۱۰۳,۹۰۹,۶۸۰ ریال (بر اساس ۶۰ روز مزد و سقف ۹۰ روز حداقل مزد مصوب سال ۱۴۰۴ ) اعلام شده است.
بر اساس ضوابط قانونی، عیدی پایان سال در یک بازه مشخص محاسبه می شود؛ به این معنا که مبلغ پرداختی نمی تواند کمتر از حداقل تعیین شده و بیشتر از سقف قانونی باشد. حداقل عیدی بر مبنای دو ماه حقوق پایه و حداکثر آن بر اساس سه ماه حداقل مزد روزانه تعیین می شود. این روش محاسبه، چارچوب قانونی پرداخت عیدی را برای کارگران با یک سال کامل سابقه کار مشخص می کند.
فرمولهای محاسبه عیدی ۱۴۰۴:
حداقل عیدی = مزد روزانه × ۶۰
حداکثر (سقف) عیدی = حداقل مزد روزانه × ۹۰
بنابراین، هر سال با تغییر حداقل دستمزد، حداقل و حداکثر عیدی نیز دستخوش تغییر می شود.
نحوه محاسبه عیدی برای کارکرد کمتر از یک سال
در شرایطی که کارگر کمتر از ۱۲ ماه در یک کارگاه یا نزد یک کارفرما مشغول به کار بوده باشد، عیدی پایان سال به صورت کامل پرداخت نمی شود و مبلغ آن به نسبت مدت زمان اشتغال محاسبه خواهد شد. در این حالت، تعداد ماههای کارکرد فرد مبنای محاسبه قرار می گیرد و عیدی متناسب با همان مدت پرداخت می شود تا عدالت مزدی و انطباق با قانون کار رعایت گردد.
فرمول محاسبه عیدی کارکرد کمتر از یک سال:
عیدی = (تعداد ماههای کارکرد ÷ ۱۲) × عیدی کامل
آیا پرداخت حداکثر عیدی الزامی است؟
از نظر قانونی، کارفرما الزامی به پرداخت سقف عیدی ندارد و پرداخت حداقل میزان مقرر، کف تعهد قانونی او محسوب میشود. با این حال، در صورتی که در قرارداد کار، بخشنامههای داخلی شرکت یا توافقهای کتبی، پرداخت عیدی به میزان حداکثری پیش بینی شده باشد، کارفرما ملزم به رعایت آن خواهد بود.
حداقل عیدی سال ۱۴۰۴ برای کارگران
حداقل عیدی در سال ۱۴۰۴ معادل ۶۰ روز مزد پایه یا همان دو ماه حقوق ثابت است. بر این اساس، حداقل عیدی کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۴۰۴ برابر با ۲۰,۷۸۱,۹۳۶ تومان تعیین شده است.این مبلغ مخصوص کارگرانی است که حداقل یک سال کامل سابقه کار در یک کارگاه یا نزد یک کارفرما داشته باشند.
سقف عیدی سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
حداکثر عیدی قابل پرداخت در سال ۱۴۰۴، بر پایه ۹۰ روز حداقل مزد روزانه محاسبه می شود. مطابق این معیار، بیشترین مبلغ عیدی سال ۱۴۰۴ برای کارگران مشمول قانون کار ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان خواهد بود.
پرداخت این مبلغ به تصمیم کارفرما و مفاد قرارداد کاری بستگی دارد و الزام قانونی عمومی برای آن وجود ندارد.
مبنای قانونی پرداخت عیدی سال ۱۴۰۴
پرداخت عیدی و پاداش پایان سال کارگران، ریشه در قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران دارد؛ قانونی که اجرای آن زیر نظر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام می شود و تمامی کارفرمایان مشمول قانون کار ملزم به رعایت آن هستند.
بر اساس این قانون، کارفرما موظف است متناسب با مدت اشتغال هر کارگر، عیدی پایان سال را محاسبه و پرداخت کند. میزان عیدی برای یک سال کامل کار، معادل ۶۰ روز آخرین مزد کارگر تعیین شده است؛ با این شرط که مبلغ پرداختی از ۹۰ روز حداقل مزد قانونی تجاوز نکند.
تفاوت سنوات با عیدی پایان سال
سنوات خدمت با عیدی کاملاً متفاوت است و نباید این دو مفهوم با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. سنوات به ازای هر سال سابقه کار و معادل یک ماه آخرین حقوق محاسبه می شود و معمولاً در زمان قطع همکاری یا تسویه حساب پرداخت می گردد.
فرمول محاسبه سنوات:
سنوات = حقوق ماهانه × تعداد سالهای سابقه کار
عیدی چه کسانی شامل بیمه و مالیات می شود؟
عیدی پایان سال از نظر قوانین بیمه ای و مالیاتی وضعیت متفاوتی دارد. این مبلغ مشمول کسر حق بیمه تأمین اجتماعی نیست و به همین دلیل در محاسبات مربوط به بیمه بیکاری نیز لحاظ نمی شود.با این حال، عیدی می تواند مشمول مالیات حقوق باشد؛ به این صورت که تا سقف معافیت مالیاتی سالانه، از پرداخت مالیات معاف است و در صورتی که مجموع درآمد سالانه فرد از حد مجاز عبور کند، مازاد آن مشمول مالیات خواهد شد.
وضعیت عیدی در قراردادهای پاره وقت
برخلاف تصور برخی کارفرمایان، کارکنانی که با قرارداد پاره وقت فعالیت می کنند نیز از حق دریافت عیدی برخوردارند. مبنای محاسبه عیدی در این نوع قراردادها، حقوق واقعی پرداخت شده و مدت زمان اشتغال فرد است.
به عنوان نمونه، اگر شخصی به صورت پاره وقت با حقوق ماهانه ۱۰ میلیون تومان مشغول به کار باشد، عیدی او بر اساس دو برابر حقوق محاسبه میشود و مبلغ ۲۰ میلیون تومان خواهد بود؛ مشروط بر اینکه از سقف قانونی عیدی تجاوز نکند. در این حالت، همان مبلغ محاسبه شده پرداخت می شود.
عیدی بازنشستگان در سال ۱۴۰۴ چگونه تعیین می شود؟
مبلغ عیدی بازنشستگان تابع فرمولهای ۶۰ و ۹۰ روز مزد نیست. عیدی این گروه هر ساله به صورت مبلغ ثابت و از طریق مصوبه دولت تعیین می شود و ارتباطی با حداقل دستمزد یا سابقه شغلی فرد ندارد.
عیدی کارمندان دولت بر چه اساسی پرداخت میشود؟
کارمندان دستگاههای اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری هستند و عیدی آنها مشابه کارگران محاسبه نمی شود. میزان عیدی این گروه هر ساله توسط هیئت وزیران مشخص شده و معمولاً به صورت رقم ثابت به تمامی کارکنان دولت پرداخت می شود.
تکلیف عیدی سربازان وظیفه در سال ۱۴۰۴
سربازان مشمول قانون کار نیستند و عیدی آنها از چارچوب عیدی کارگران تبعیت نمی کند. مبلغ پرداختی به سربازان بر اساس بودجه سنواتی نیروهای مسلح تعیین می شود و ممکن است هر سال متفاوت باشد.
نحوه محاسبه مالیات عیدی سال ۱۴۰۴
مطابق مقررات سال ۱۴۰۴، مبلغ عیدی پایان سال تا سقف ۲۴ میلیون تومان از پرداخت مالیات معاف می باشد. در صورتی که میزان عیدی پرداختی بیش از این حد باشد، تنها مازاد بر سقف معافیت مشمول مالیات خواهد شد. نرخ مالیات بر این بخش اضافه، طبق دستورالعملهای سازمان امور مالیاتی، ۱۰ درصد تعیین شده است.
روش محاسبه به این صورت است که ابتدا سقف معافیت از مبلغ کل عیدی کسر شده و سپس بر مبلغ باقیمانده، مالیات اعمال می شود. بدین ترتیب، هر چه مبلغ عیدی دریافتی بالاتر از سقف معافیت باشد، میزان مالیات نیز متناسب با بخش مازاد افزایش خواهد یافت. شایان ذکر است که عیدی مشمول کسر حق بیمه تأمین اجتماعی نمیشود، اما امکان اعمال مالیات بر آن وجود دارد.
جمع بندی نکات کلیدی مالیات عیدی ۱۴۰۴
سقف معافیت مالیاتی عیدی: ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان
نرخ مالیات: ۱۰٪ صرفاً برای مبلغ مازاد بر سقف معافیت
عیدی مشمول کسر بیمه تأمین اجتماعی نمی باشد.
میزان مالیات نهایی وابسته به مبلغ عیدی پرداختی است.
جمع بندی جامع عیدی سال ۱۴۰۴
عیدی پایان سال یکی از مهم ترین مزایای قانونی کارگران و کارکنان محسوب می شود که پرداخت آن طبق قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران و نظارت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام می گیرد. در سال ۱۴۰۴، حداقل و حداکثر عیدی بر اساس مزد روزانه مصوب شورای عالی کار تعیین شده و برای یک سال کامل کار به شرح زیر است:
حداقل عیدی: ۲۰,۷۸۱,۹۳۶ تومان (معادل ۶۰ روز مزد پایه)
حداکثر عیدی: ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان (معادل ۹۰ روز حداقل مزد)
عیدی برای کارگران با سابقه کمتر از یک سال به نسبت مدت کارکرد محاسبه می شود و قراردادهای پاره وقت نیز از این مزیت برخوردارند. همچنین، گروههای دیگر مانند کارمندان دولت، بازنشستگان و سربازان مبنای متفاوتی برای محاسبه عیدی دارند و معمولاً رقم ثابت یا طبق مصوبات سالانه تعیین می شود.
از نظر مالیاتی، عیدی تا سقف ۲۴ میلیون تومان معاف از مالیات است و فقط مازاد آن با نرخ ۱۰ درصد مشمول مالیات خواهد شد. شایان ذکر است که عیدی مشمول کسر بیمه تأمین اجتماعی و بیمه بیکاری نمی شود.
علاوه بر عیدی، سنوات خدمت نیز یک مزیت جداگانه است که به ازای هر سال سابقه کاری، معادل یک ماه آخرین حقوق محاسبه میشود و با عیدی تفاوت دارد.
زمان پرداخت عیدی ۱۴۰۴ معمولاً برای کارگران تا پایان اسفند ماه، برای کارمندان دولت در بهمن ماه و برای بازنشستگان در بهمن یا اسفند ماه انجام می شود.
نکات کلیدی و رایج در پرداخت عیدی
پرداخت کمتر از ۶۰ روز مزد و نادیده گرفتن سقف ۹۰ روز، رایج ترین اشتباهات است.
عیدی نباید مشمول کسر بیمه شود.
سوالات مطرح شده
۱. عیدی سال ۱۴۰۴ چیست و چه کسانی مشمول آن هستند؟
عیدی پایان سال یکی از مزایای قانونی کارگران و کارکنان است که طبق قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران پرداخت می شود. کارگران مشمول قانون کار، کارکنان پارهوقت، کارمندان دولت، بازنشستگان و حتی برخی گروههای خاص مانند سربازان می توانند از عیدی بهره مند شوند. البته هر گروه روش محاسبه متفاوتی دارد.
۲- حداقل و حداکثر عیدی ۱۴۰۴ چقدر است؟
حداقل عیدی: ۲۰,۷۸۱,۹۳۶ تومان (۶۰ روز مزد پایه)
حداکثر عیدی: ۳۱,۱۷۲,۹۰۴ تومان (۹۰ روز حداقل مزد)
این مبالغ برای کارگرانی با یک سال کامل سابقه کار تعیین شدهاند و کارفرما موظف است حداقل ۶۰ روز مزد را پرداخت کند.
۳- چگونه عیدی کارکنانی که کمتر از یک سال کار کردهاند محاسبه می شود؟
عیدی برای کارکرد کمتر از یک سال به نسبت مدت اشتغال محاسبه می شود.
عیدی = (تعداد ماههای کارکرد ÷ 12) × عیدی کامل
۴- آیا قراردادهای پاره وقت هم حق عیدی دارند؟
بله. عیدی برای کارکنان پاره وقت نیز تعلق می گیرد و مبنای محاسبه آن بر اساس حقوق واقعی و مدت کارکرد فرد است، مشروط بر این که از سقف قانونی تجاوز نکند.
۵- مالیات عیدی ۱۴۰۴ چگونه محاسبه میشود؟
عیدی تا سقف ۲۴ میلیون تومان معاف از مالیات است.
فقط مازاد بر این سقف مشمول مالیات ۱۰ درصد می شود.
مالیات عیدی=(عیدی ناخالص−24,000,000)×10%
عیدی مشمول بیمه تأمین اجتماعی نیست.
۶- عیدی بازنشستگان و کارمندان دولت چگونه تعیین می شود؟
بازنشستگان: مبلغ ثابت و طبق مصوبه دولت تعیین میشود و فرمول ۶۰ و ۹۰ روز مزد شامل آن نمی شود.
کارمندان دولت: بر اساس تصویب هیئت وزیران هر سال تعیین شده و معمولاً مبلغی ثابت است.
۷-عیدی سربازان ۱۴۰۴ چگونه پرداخت می شود؟
سربازان مشمول قانون کار نیستند. مبلغ عیدی آنها طبق بودجه سنواتی نیروهای مسلح تعیین میشود و ممکن است هر سال متفاوت باشد.
۸-آیا عیدی مشمول بیمه بیکاری میشود؟
خیر. عیدی مشمول کسر حق بیمه و بیمه بیکاری نمی شود و تاثیری در محاسبه بیمه بیکاری ندارد.
۹- سنوات و عیدی چه تفاوتی با هم دارند؟
سنوات خدمت مزیتی جداگانه است که به ازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق پرداخت میشود. این مبلغ با عیدی متفاوت است و نباید با آن اشتباه گرفته شود.
سنوات=حقوق ماهانه×تعداد سالهای سابقه کار
۱۰- زمان واریز عیدی ۱۴۰۴ چه زمانی است؟
کارگران: تا پایان اسفند
کارمندان دولت: معمولاً در بهمن
بازنشستگان: در بهمن یا اسفند
